Tłumaczenia inskrypcji z hebrajskiego na język niemiecki: Johannes Reiss/ Der Transkribierer
Tłumaczenie z języka niemieckiego na język polski: Piotr Grodecki / Mikołowskie Towarzystwo Historyczne
MACEWA nr 008
Niniejsza macewa nie została ujęta w inwentaryzacji przeprowadzonej przez POLIN, gdyż wówczas nie była jeszcze odkryta. Nadany numer jest więc tymczasowy.
Chana, córka Judy Löba, zm. 26. marca 1740 r.
Nagrobek Chany, córki Judy Löba, 27. Adar 500 (sobota, 26. marca 1740).
Copyright: Piotr Grodecki, Mikołowskie Towarzystwo Historyczne
Hebrajska inskrypcja:
| [1] Tu spoczywa: | פ”ט |
| [2] szanowana kobieta, skromna | האשה חשובה הצנועה |
| [3] i pobożna, pani Chana, córka | והחסודה מרת חנה ב” |
| [4] naszego nauczyciela, tego pana, naszego mistrza, pana (MORENU) Judy Löba, niech pamięć o sprawiedliwym będzie błogosławieństwem, | מהורר יהודא ליב זצל |
| [5] która odeszła do swego świata w dniu 26. | שהלכה לעולמה כ”ז |
| [6] marca roku 1740 według małej rachuby. | אדר שנת ת”ק לפק |
Uwagi:
Linia 1: Odmiana formuły wprowadzającej, najczęściej skracanej w języku hebrajskim: פ”ט = פה טמונה “Tu spoczywa”.
Linia 3: ב”na końcu linijki jest skrótem od בת (córka).
Linia 4: Skrót מהורר rozwija się w מורנו הרב ורבינו רבי („nasz nauczyciel, pan i nasz mistrz, pan”). Chodzi o tzw. tytuł „MORENU”, który otrzymywali wyłącznie szczególnie uczeni mężczyźni. Bernhard Wachstein określa go jako „synagogalny tytuł doktorski” (zob. Bernard Wachstein, Die Inschriften des Alten Judenfriedhofes in Wien, 1. Teil: 1540 (?) -1670; 2. Teil: 1696 -1783, Wiedeń 1912, cz. 2, s. 15).
Hebrajski skrót błogosławieństwa po imieniu zmarłego זצל rozwija się w זכר צדיק לברכה („pamięć sprawiedliwego niech będzie błogosławiona”) i stosowany jest przede wszystkim w odniesieniu do osób o wyższym statusie uczoności. Dla porównania, częściej spotykany skrót ז״ל rozwijany jest jako זכרונו לברכה („niech jego pamięć będzie błogosławiona”).
Linia 6: Zwyczajowy hebrajski skrót לפ”ק zostaje rozwinięty w לפרט קטן (lifrat katan) i znaczy “według małej rachuby”, czyli wartości tysięczne daty nie są zapisywane. W tym konkretnym przykładzie: 538 a nie 5538.
Linia 7: Tak zwana formuła końcowa (“dobre słowo na końcu inskrypcji”) jest właściwie cytatem z 1 Księgi Samuela 25:29, gdzie Abigail zwraca się do Davida: “Niech życie mojego Pana zostanie zawiązane w Węzełku Żywych” וְֽהָיְתָה֩ נֶ֨פֶשׁ אֲדֹנִ֜י צְרוּרָ֣ה ׀ בִּצְר֣וֹר הַחַיִּ֗ים . W inskrypcjach nagrobnych przyjmuje przeważnie skrótową formę תנצבה.
Notka biograficzna:
Chana, córka Judy Löba, zm. 27. Adar 500 (sobota, 26. marca 1740).
Jesteśmy niezmiernie wdzięczni Panu Johannesowi Reissowi, wieloletniemu dyrektorowi Austriackiego Muzeum Żydowskiego w Eisenstadt (Österreichisches Jüdisches Museum in Eisenstadt) za podjęcie współpracy z Mikołowskim Towarzystwem Historycznym w zakresie odczytu inskrypcji hebrajskich na nagrobkach znajdujących się na mikołowskim cmentarzu żydowskim – bardzo dziękujemy!
Tłumaczenie macewy z hebrajskiego na język niemiecki na stronie Der Transkribierer: